zwangerschap
Aan het begin van je zwangerschap komt er vaak van alles op je af. Naast het ontdekken van het grote nieuws, ondergaat je lichaam grote veranderingen en je komt daarbij ook ineens voor veel informatie en keuzes te staan.
Je bent zwanger! En nu?
Tijdens de zwangerschapscontroles houden we de gezondheid van jou en jullie kindje goed in de gaten, nemen we je stap voor stap mee in relevante informatie en beantwoorden we al je vragen.
Met iedere zwangere bespreken we een individueel zorgpad, afgestemd op je gezondheid en wensen. Het aantal controles of echo’s daarin kan per persoon verschillen. Maar voor iedereen geldt dat je bij klachten of onzekerheden altijd welkom bent om eerder op controle te komen. Neem hiervoor gerust telefonisch contact met ons op. We kunnen dan inschatten of het nodig is om bij je thuis langs te komen of dat je naar de praktijk komt.
In onderstaand schema staat globaal beschreven wat je gedurende je zwangerschap kunt verwachten, zowel qua controles, als informatie en bijvoorbeeld regelzaken.
Zodra je er achter bent gekomen dat je zwanger bent, is het een goed moment om contact met ons op te nemen. Telefonisch vragen we een aantal gegevens uit. Aan de hand daarvan plannen we de eerste twee afspraken in, namelijk het intakegesprek en de eerste echo.
Je ontvangt na je aanmelding een e-mail van ons met belangrijke folders en documenten waarvan het goed is om deze voor de eerste afspraak gelezen en ingevuld te hebben.
We begrijpen als geen ander dat het begin van je zwangerschap een lange en onzekere periode kan zijn. Mocht je ons nodig hebben in afwachting van je eerste afspraak, neem gerust contact op.
Zwangerenportaal
Je ontvangt een uitnodiging per mail om een account aan te maken voor Zwangerenportaal. Hiermee kun je op de website Zwangerenportaal inloggen en (gedeeltelijk) jouw medisch dossier inzien. Hiernaast ontvang je afspraakbevestigingen van je afspraken.
Foliumzuur
Waarschijnlijk slik je al foliumzuur, maar mocht dit niet het geval zijn, dan adviseren we je hiermee te beginnen en door te gaan tot in ieder geval 10 weken zwangerschap. Slik elke dag een tablet van 400 microgram foliumzuur.
Foliumzuur is belangrijk voor de aanleg van het zenuwstelsel van de baby. Het verkleint het risico op een open rug, een gespleten lip, kaak of gehemelte (schisis), vroeggeboorte en een laag geboortegewicht. Tabletten foliumzuur zijn verkrijgbaar bij de drogist.
Vitamine D
Je lichaam neemt vitamine D op via voeding en zonlicht, maar vaak niet genoeg. Daarom is het advies om tijdens de hele zwangerschap elke dag 10 microgram vitamine D in te nemen. Vitamine D helpt bij de opname van calcium en magnesium. Dit is nodig voor de ontwikkeling van de botten, tanden en spieren van de baby. Ook verlaagt vitamine D het risico op een laag geboortegewicht en zwangerschapsdiabetes.
Voeding
Tijdens de zwangerschap is het belangrijk om gezond en gevarieerd te eten. Daarnaast zijn er sommige voedingsproducten die je nu beter even kunt laten staan, zoals bijvoorbeeld zachte kazen van rauwe melk. Op de website van het Voedingscentrum is veel informatie te vinden over voeding in de zwangerschap. Een aanrader is de app ZwangerHap waarin je gemakkelijk kunt vinden welke voeding veilig is tijdens de zwangerschap.
Beweging en sporten
Genoeg bewegen is goed voor je gezondheid en de zwangerschap. Het advies is om minimaal elke dag dertig minuten te bewegen. Bijvoorbeeld wandelen, fietsen, zwemmen of fitness.
Als je gewend bent om te sporten, kun je dit blijven doen als je zwanger bent. Daarbij is het belangrijk om te luisteren naar je lichaam. Krijg je klachten of merk je dat je het niet goed volhoudt, doe dan rustiger aan. Contactsporten worden afgeraden tijdens de zwangerschap. Dit zijn sporten met een grote kans op vallen, botsen of stoten. Zoals boksen, paardrijden, skiën, hockey of voetbal.
Alcohol, roken en drugs
Het is belangrijk om geen alcohol te drinken, geen drugs te gebruiken, niet te roken of te vapen en geen rook van anderen in te ademen.
Vind je stoppen met roken of vapen moeilijk? Je kan hier hulp bij krijgen. Bespreek dit zo snel mogelijk met je verloskundige of huisarts. Die kan samen met jou een plan van aanpak maken. Ook kan je bellen met Rookvrije Ouders voor gratis hulp bij het stoppen met roken of vapen. Hun telefonische coaches zijn er speciaal voor mensen die zwanger willen worden, zwanger zijn of een kind hebben.
Activiteiten
Probeer deze activiteiten te vermijden tijdens de zwangerschap:
Heb je een onderzoek nodig waarbij röntgenstraling wordt gebruikt? Vertel de arts dat je zwanger bent. Die kan dan met je overleggen of het onderzoek beter uitgesteld kan worden.
Medicijnen
In de eerste drie maanden van de zwangerschap worden alle belangrijke organen van het kindje aangelegd. In die tijd kunnen medicijnen de ontwikkeling van organen remmen of ernstig verstoren. Maar ook in de laatste maanden van de zwangerschap kunnen medicijnen een schadelijke invloed hebben. De hersenen van het kind groeien gedurende de hele zwangerschap en zelfs nog ver na de geboorte. Medicijnen kunnen dus, ook in de laatste maanden van de zwangerschap, een schadelijke invloed hebben op de ontwikkeling van de hersenen.
Als je toch medicijnen nodig hebt of gebruikt, overleg dan altijd met je huisarts en/of de verloskundige of je deze tijdens de zwangerschap mag gebruiken. In sommige gevallen is het beter om medicijnen te slikken in plaats van niets te doen.
Moeders voor moeders
Tot de 16de week van de zwangerschap kun je andere vrouwen helpen die problemen hebben met zwanger worden. Dit kan door je urine op te vangen. De Stichting Moeders voor Moeders organiseert dit. Vanaf 6 – 11 weken zwangerschap kun je je hiervoor aanmelden. Kijk voor meer informatie op www.moedersvoormoeders.nl
Nog niet uitgelezen?
Op Rondom Zwanger zijn diverse folders te vinden met betrekking tot zwangerschap, geboorte en de periode daaromheen.
These brochures are also available in English.
En ook op De Verloskundige is heel veel betrouwbare informatie te vinden.
Vitaliteitsecho (7-8 weken)
Het krijgen van een kindje is een unieke en bijzondere gebeurtenis.
Na een positieve zwangerschapstest willen veel mensen niets liever dan weten of alles goed is. Wij bieden daarom de mogelijkheid om rond de 7 weken al even te kijken.
De vitaliteitsecho is een vroege echo rond 7 tot 8 weken.
(Minimaal 2 weken na een positieve zwangerschapstest).
Deze echo wordt alleen op medische indicatie vergoed en kost anders 50 euro.
Bij de vitaliteitsecho kijken we:
In tegenstelling tot de termijnecho, is een vitaliteitsecho te vroeg om nauwkeurig de uitgerekende datum te bepalen. Soms lijkt het wachten tot de termijnecho erg lang te duren en biedt deze vroege echo de mogelijkheid tot wat meer duidelijkheid na een positieve zwangerschapstest.
De vitaliteitsecho vindt meestal inwendig plaats, omdat het beeld via de buik nog te onduidelijk is. Heb je liever geen inwendige echo? Dan is een echo voor de 10 weken te vroeg en raden we je aan te wachten tot de termijnecho.
Intakegesprek (6-10 weken)
Het intakegesprek is uitgebreider dan de vervolgcontroles. Deze afspraak duurt ongeveer 45-60 minuten.
We brengen onderwerpen in kaart met betrekking tot je gezondheid, leefwijze, medische voorgeschiedenis, eventuele eerdere zwangerschap(pen) en mogelijke erfelijke ziekten in de familie. Wanneer je medicijnen gebruikt tijdens de zwangerschap, neem deze dan mee of schrijf op om welk medicijn het gaat en welke dosering.
Wanneer je tijdens een eerdere zwangerschap niet bij ons onder controle bent geweest en in het bezit bent van informatie hiervan, kan het ons helpen als je deze tijdens het intakegesprek meeneemt of van tevoren naar ons opstuurt.
Tijdens het intakegesprek wordt er informatie gegeven over onderzoek, leefgewoonten, regelzaken en voeding. Tot slot meten wij je bloeddruk en is er natuurlijk genoeg ruimte voor vragen!
Prenatale screening
Je kunt tijdens je zwangerschap laten onderzoeken of er aanwijzingen zijn dat het kind in je buik een chromosoomafwijking of lichamelijke afwijking heeft. Dit noemen we prenatale screening. Vanaf 10 weken zwangerschap kun je hiervoor kiezen.
Twee soorten
Er zijn twee soorten onderzoeken:
1. Onderzoek naar chromosoomafwijkingen: de NIPT (niet-invasieve prenatale test). Dit is een bloedonderzoek.
2. Onderzoek naar lichamelijke afwijkingen: de 13 wekenecho en de 20 wekenecho.
Counselinggesprek
Wil je meer weten over deze onderzoeken? We bespreken deze onderzoeken met je tijdens een counselingsgesprek. In dit gesprek kijken we samen wat je nodig hebt om een keuze te maken die bij jou past. Je kunt ook je vragen stellen.
Bereid je voor op het gesprek
Lees vóór het gesprek informatie over de onderzoeken. Op www.pns.nl vind je meer informatie, bijvoorbeeld:
– Een folder over de NIPT, de 13 wekenecho en de 20 wekenecho.
– Een korte video over de NIPT en video over de 13 wekenecho en 20 wekenecho.
– Vragenlijsten die je kunnen helpen bij het kiezen.
Wel of geen onderzoek: dat bepaal je zelf
De NIPT, 13 wekenecho en 20 wekenecho zijn niet verplicht. Je kiest zelf of je een of meerdere onderzoeken wilt laten doen en wat je doet met de uitslag. Ook kun je op elk moment van het onderzoek stoppen.
Termijnecho
De termijnecho wordt bij voorkeur rond de 10 tot 12 weken zwangerschap gemaakt. Deze echo wordt vergoed.
We kijken:
Vanaf 10 weken kan deze echo via de buik gemaakt worden. We vragen je dan om met een volle blaas te komen. Dit kan behulpzaam zijn voor betere echobeelden.
Regelzaken
Iedere 2 weken hebben we een overleg met een gynaecoloog van het Spaarne Gasthuis. Tijdens dit overleg bespreken we welke zorg het beste past bij iedere individuele zwangere en of er nog specifieke wensen zijn om hierin mee te nemen.
Tijdens de vervolgcontroles nemen wij het zorgpad met je door en bespreken we hoe het met jou/jullie en je zwangerschap gaat. Bij deze controles meten we je bloeddruk en doen we een uitwendig onderzoek van de buik waarbij we de groei van de baarmoeder controleren en later in de zwangerschap ook de groei en ligging van het kindje. Tevens luisteren we vanaf 12 weken naar de hartslag van je kindje.
Het controleschema is over het algemeen als volgt:
tot 24 weken: elke 4 weken
24-33 weken: elke 3 weken
33-39 weken: elke 2 weken
39-41 weken: iedere week
De 13 wekenecho (of Eerste Trimester Structureel Echoscopisch Onderzoek/ ETSEO) kan gemaakt worden tussen 12+3 en 14+3 weken zwangerschap.
Aan de 13 wekenecho zijn geen kosten verbonden.
Het is een medisch onderzoek naar lichamelijke afwijkingen bij je kindje. De 13 wekenecho lijkt veel op de 20 wekenecho. Het doel van de 13 wekenecho is om al vroeg in de zwangerschap grotere lichamelijke afwijkingen bij het kind in beeld te brengen.
Uitgebreide informatie over de 13 wekenecho is te lezen in de landelijke brochure van het RIVM. Of bekijk de animatievideo met uitleg over de 13- en 20 wekenecho.
In Nederland kun je alleen kiezen voor de 13 wekenecho als je meedoet aan de wetenschappelijke IMITAS studie. Die studie onderzoekt wat de voor- en nadelen zijn van de 13 wekenecho.
De echoscopiste vertelt je meteen na de echo de uitslag. Heeft de echoscopiste iets afwijkends gezien? Je kunt dan kiezen voor vervolgonderzoek.
Belangrijk om te weten
Je bepaalt zelf of je deze echo wilt laten uitvoeren.
De 13 wekenecho is geen pretecho, maar een medisch onderzoek. Kom het liefst alleen met je partner naar de echo. Er mogen geen foto’s of video-opnames tijdens de echo gemaakt worden.
De 20 wekenecho (of Tweede Trimester Structureel Echoscopisch Onderzoek/ TTSEO) kan tussen de 18 en 21 weken plaatsvinden, maar het liefst in week 19 van de zwangerschap. Voor en na deze termijn kunnen we sommige afwijkingen namelijk niet goed zien.
De 20 weken echo wordt vergoed.
Met de 20 wekenecho wordt onderzoek gedaan naar lichamelijke afwijkingen bij het ongeboren kind. Bij deze echo wordt uitgebreid gekeken naar de ontwikkeling van organen van het kindje. Ook wordt er gekeken of hij/zij goed groeit, waar de placenta (moederkoek) ligt en of er voldoende vruchtwater is.
Uitgebreide informatie over de 20 wekenecho is te lezen in de landelijke brochure van het RIVM. Of bekijk de animatievideo met uitleg over de 13- en 20 wekenecho.
De echoscopiste vertelt je meteen na de echo de uitslag. Heeft de echoscopiste iets afwijkends gezien? Je kunt dan kiezen voor vervolgonderzoek.
Belangrijk om te weten
Je bepaalt zelf of je deze echo wilt laten uitvoeren.
De 20 wekenecho is geen pretecho, maar een medisch onderzoek. Kom het liefst alleen met je partner naar de echo. Er mogen geen foto’s of video-opnames tijdens de echo gemaakt worden.
Rond 33 weken zwangerschap krijgt iedere zwangere de mogelijkheid een consult in te plannen bij de gynaecoloog/klinisch verloskundige of arts-assistent van het Spaarne Gasthuis. Dit is een reguliere zwangerschapscontrole, waarbij je de mogelijkheid hebt om specifieke vragen te stellen en kennis te maken met de verloskundige zorgverleners van het Spaarne Gasthuis.
Voor deze controle nemen we graag wat langer de tijd, want deze controle staat in het teken van de bevalling.
We bespreken wat je/jullie wensen en behoeften rondom de bevalling zijn, eventueel aan de hand van een formulier met je geboortewensen. Ook geven we uitleg over de bevalling: belinstructies, wat je van ons kan verwachten, het verloop van een bevalling en bijvoorbeeld mogelijkheden van pijnbestrijding.
Nu je bevalling dichterbij komt, zul je misschien ook veel vragen hebben, we beantwoorden ze graag!
Ongeveer 80% van de vrouwen bevalt 3 tot 10 dagen na de uitgerekende datum.
Bij 41 weken controleren we graag met de echo de hoeveelheid vruchtwater. Daarnaast doen we in overleg met jou meestal een inwendig onderzoek om te voelen of je al iets ontsluiting hebt en of de baarmoedermond al rijp is. Aan de hand hiervan bespreken we met je wat je wensen en mogelijkheden zijn tot aan de bevallingsdatum.
We maken graag kennis met je.
Laat van je horen via onderstaand contactformulier of bel naar 023-5714437.
Welkom bij praktijk Het Ooievaarsnest: jouw verloskundige in regio Heemstede.
© 2026 het Ooievaarsnest. Alle rechten voorbehouden. Kvk nr. 34346011
